20/07/2026
Sabancı Üniversitesi doktora öğrencisi Gülşah Sevimli, COST Action programları kapsamında uluslararası araştırma ağlarında yer aldı. Sevimli, Sabancı Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyesi Dr. Nur Mustafaoğlu ile İstinye Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Pınar Çakır Hatır danışmanlığında kök hücre ve hidrojel teknolojileri üzerine çalışmalarını sürdürüyor.
COST Action kapsamında Portekiz ve Avusturya'daki araştırma gruplarında bilimsel ziyaretler gerçekleştiren Sevimli, bu süreçte uluslararası iş birlikleri geliştirirken çalışmalarını uluslararası toplantılarda sunma fırsatı da buldu. Röportajında ise COST Action'ların genç araştırmacılara sunduğu uluslararası araştırma ağı, bilimsel iş birlikleri ve kariyer gelişimi olanaklarına ilişkin deneyimlerini paylaştı.
Kısaca kendinizi ve araştırma alanınızı tanıtır mısınız?
Ben Sabancı Üniversitesi Moleküler Biyoloji, Genetik ve Biyomühendislik Bölümü’nde doktora öğrencisiyim. Çalışmalarımı Sabancı Üniversitesi’nden Dr. Nur Mustafaoğlu ve İstinye Üniversitesi’nden Dr. Pınar Çakır Hatır danışmanlığında, kök hücre ve hidrojel teknolojileri üzerine sürdürüyorum. Araştırmalarımız, hücrelerin iki ve üç boyutlu kontrollü mikroçevrelerdeki davranışlarının incelenmesi, biyouyumlu hidrojel sistemlerinin geliştirilmesi ve bu sistemlerin hücre temelli araştırmalarda kullanılması üzerine odaklanıyor.
COST Action'larla nasıl tanıştınız ve bu ağa nasıl dahil oldunuz?
COST Action’larla doktora sürecimde, Dr. Pınar Çakır Hatır’ın yönlendirmesiyle tanıştım. O dönemde laboratuvarımızda nanojel sistemleri üzerine çalışıyor ve bu sistemlerin farklı biyomedikal uygulamalarda nasıl kullanılabileceğini araştırıyordum.
Bu süreçte, tüberküloz tanı ve tedavi stratejilerinin geliştirilmesine odaklanan CA21164 ADVANCE-TB COST Action kapsamında Porto Üniversitesi’nden Dr. Tania Silva ile iletişime geçerek iki araştırma grubunun ortak bir çalışma yürütebileceğini gördük. Ardından bir STSM (Short-Term Scientific Mission) başvurusu yaptım. Geliştirdiğimiz nanojel sistemlerinin projeye sağlayacağı katkıyı ve ev sahibi araştırma grubunun peptit konusundaki uzmanlığıyla nasıl bütünleşeceğini anlatan kısa bir proje önerisi hazırladım. Başvurumun kabul edilmesiyle birlikte COST ağına aktif olarak dahil oldum.
Bu süreç, hem farklı bir araştırma ortamını deneyimlememi hem de uluslararası bir araştırma ağı içinde yeni iş birlikleri geliştirmemi sağlayan önemli bir başlangıç oldu.
COST Action kapsamında hangi faaliyetlerde yer aldınız? Sizin için öne çıkan deneyimler nelerdi?
COST Action kapsamında farklı bilimsel ve ağ oluşturma faaliyetlerinde yer aldım. İlk olarak CA21164 ADVANCE-TB kapsamında Porto Üniversitesi’nde bir ay süren STSM gerçekleştirdim. Bu çalışma sırasında elde ettiğimiz sonuçları COST toplantılarında ve uluslararası kongrelerde sunma fırsatı buldum; ayrıca bu çalışmalar için Dissemination Conference Grant desteği aldım.
Her yıl düzenlenen COST toplantılarına katılarak çalışmalarımızı paylaşma, yeni araştırma planları geliştirme ve farklı araştırmacılarla bir araya gelme fırsatı yakaladım. CA21164 kapsamında İstinye Üniversitesi’nde düzenlenen workshopta görev alarak organizasyon süreçlerini de deneyimleme imkânı buldum.
Bunun yanı sıra, CA21151 kapsamında ikinci STSM başvurum kabul edildi. Bu kapsamda Medical University of Graz’da Prof. Dr. Roland Malli’nin araştırma ekibinde iki ay çalışarak peptit-fonksiyonelleştirilmiş bitkisel yağ bazlı hidrojellerin kök hücrelerden farklılaştırılan nöronlardaki etkilerini genetik olarak kodlanmış biyosensörlerle inceleme fırsatı elde ettim.
Bu uluslararası deneyimler araştırmalarınıza ve akademik gelişiminize nasıl katkı sağladı?
Bu deneyimler, araştırmalarıma daha geniş bir perspektiften bakmamı sağladı. Kendi laboratuvarımızda geliştirdiğimiz sistemleri farklı biyomedikal uygulamalara nasıl uyarlayabileceğimizi değerlendirmeye başladım. Porto Üniversitesi’ndeki STSM sürecinde nanojel sistemlerini daha uygulamaya dönük bir araştırma sorusuyla ilişkilendirme fırsatı buldum.
Farklı laboratuvarlarda çalışmak, aynı araştırma problemine farklı uzmanlık alanlarından nasıl yaklaşıldığını görmemi sağladı. Bu sayede malzeme bilimi, peptit araştırmaları, enfeksiyon hastalıkları ve biyomedikal uygulamalar arasında daha güçlü bağlantılar kurabildim. Deney tasarlarken yalnızca kendi uzmanlık alanımı değil, geliştirilen yaklaşımın hangi biyolojik probleme nasıl katkı sağlayacağını da daha fazla düşünmeye başladım.
Uluslararası araştırma gruplarıyla çalışmak bilimsel iletişim becerilerimi geliştirdi, ortak proje geliştirme süreçlerini deneyimlememi sağladı ve akademik kariyerimde ilerlemek istediğim araştırma alanını daha net şekillendirmeme katkıda bulundu.
Geriye dönüp baktığınızda COST Action deneyiminizin size kazandırdığı en önemli şey ne oldu?
Benim için en büyük kazanım, uluslararası bir araştırma ağının parçası olmak oldu. Doktora sürecinde yürüttüğüm çalışmaları farklı ülkelerden araştırmacılarla tartışma, farklı laboratuvarlarda test etme ve daha geniş bir bilimsel çerçevede değerlendirme fırsatı buldum.
Bunun yanında COST Action'lar bana bilimsel özgüven kazandırdı. STSM başvurusu hazırlamak, farklı laboratuvarlarda çalışmak, sonuçları uluslararası toplantılarda sunmak ve farklı araştırmacılardan geri bildirim almak, ileride bağımsız araştırmacı olarak proje geliştirme ve uluslararası iş birlikleri kurma konusunda önemli bir temel oluşturdu.
COST Action kapsamında kurduğumuz iş birlikleri yalnızca araştırma ziyaretleriyle sınırlı kalmadı; ortak proje geliştirme süreçlerine de dönüştü. Bunun bir örneği olarak, COST kapsamında geliştirdiğimiz iş birliği doğrultusunda TÜBİTAK 2515 programına da proje başvurusu yaptık.
Sizce COST Action'lar neden daha fazla araştırmacıya ulaşmalı? En çok gözden kaçan fırsatlar neler?
Bence COST Action'lar araştırmacılar tarafından kısmen biliniyor; ancak sunduğu imkânların tamamı yeterince tanınmıyor. Özellikle doktora öğrencileri ve kariyerinin başındaki araştırmacılar, STSM'ler, çalışma grupları, eğitim okulları, yıllık toplantılar ve Dissemination Conference Grant gibi desteklerin ne kadar erişilebilir olduğunun her zaman farkında olmayabiliyor.
Oysa COST Action'lar yalnızca kısa süreli bir seyahat desteği sunmuyor; uzun vadeli uluslararası iş birlikleri kurmayı mümkün kılan güçlü bir araştırma ağı oluşturuyor. Bana göre en çok gözden kaçan fırsatlardan biri de çalışma gruplarına aktif katılım. Çünkü bu gruplar araştırmacıların ortak proje geliştirmesine, farklı uzmanlıklarla bir araya gelmesine ve kalıcı iş birlikleri oluşturmasına imkân sağlıyor.
COST Action'a ilk kez katılacak genç araştırmacılara önerileriniz neler olur?
En önemli tavsiyem, COST Action'ları yalnızca bir hibe ya da seyahat desteği olarak görmemeleri olur. COST'un asıl gücü, araştırmacıyı uluslararası bir ağın parçası haline getirmesi ve uzun vadeli iş birlikleri kurmasına olanak sağlamasıdır.
Araştırma alanlarıyla ilişkili Action'ları düzenli olarak takip etmelerini, çalışma gruplarına katılmalarını ve toplantılarda aktif rol almalarını öneririm. STSM başvurusu yapmayı düşünen araştırmacılar için ise ev sahibi araştırma grubuyla erken iletişim kurmak ve iki tarafın katkısını net biçimde ortaya koyan gerçekçi bir proje fikri hazırlamak büyük önem taşıyor.
Benim deneyimimde danışmanlarımın yönlendirmesi de bu sürecin önemli bir parçasıydı. Bu nedenle genç araştırmacıların hem danışmanlarından hem de daha önce COST deneyimi yaşamış araştırmacılardan destek almalarının başvurularını güçlendireceğini düşünüyorum.
CA21164 için; https://www.cost.eu/actions/CA21164/
CA21151 için: https://www.cost.eu/actions/CA21151/
STSM (Short-Term Scientific Mission): https://www.cost.eu/multimedia/short-term-scientific-missions-stsms/
TÜBİTAK 2515 için: https://tubitak.gov.tr/tr/destekler/uluslararasi-birlikleri/coklu-birligi-programlari/2515-cost-aksiyon-uyeleri-ar-ge-destek-programi
